ARTIFICIAL INTELLIGENCE AS A SERVICE

Firmalar yapay zeka hizmetlerini bulut üzerinden sunmaya başladılar. IBM Watson, Microsoft Cognitive Services, Google Cloud Machine Learning bu hizmetlerin başlıcaları. Bu hizmetleri kullanmak amacıyla bir dizi API yayınlanmakta ve yazılım geliştiriciler bu API’leri kullanarak kendi yazılımlarına yapay zeka özellikleri kazandırabilmektedirler. Örneğin, geliştirilen yazılım, bir metni çözümlenmesi amacıyla yapay zeka bulut hizmetine göndererek sonuçları kullanıcıya sunabileceği gibi, bir fotoğrafı yapay zeka bulut hizmetine göndererek görüntüdeki öğelerin belirlenmesini sağlayabilmektedir. Kullanıcılara belirli bir sayıda erişim hizmeti ücretsiz verilmekte, daha fazla kullanım ise birim kullanım bedeli azalacak şekilde basamaklandırılarak satılmaktadır. Bu teknolojiye AIaaS (Artifical Intelligence as a Service – Yapay zeka hizmeti) adını verilmekte. (Henüz Google ve Bing’de bu adlandırma 100’den az web sayfasında geçmekteyse de yakın gelecekte artmasını bekleyebiliriz.)

Microsoft Cognitive Services
Project Oxford ismiyle bilinen yapay zeka araştırmalarını Cognitive Services ismiyle ticarileştiren Microsoft’un kataloğunda 21 adet API bulunmakta (https://www.microsoft.com/cognitive-services)

Bu API’lar Vision, Speech, Language, Knowledge, Search başlıkları altında toplanmaktadır:

Vision

  • Computer Vision API (görüntüyü çözümleme, ünlüleri tanıma, görüntüdeki yazıları okuma, küçük resim oluşturma)
  • Emotion API (fotoğraflardaki duyguları tanıma, videolardaki duyguları tanıma)
  • Face API (fotoğraflarda yüz belirleme, yüz karşılaştırma,  yüz tanıma ve etiketlendirme, benzer yüz arama, yüz gruplandırma)
  • Video API (video dengeleme, yüz belirleme ve izleme, hareket belirleme, video özeti oluşturma)

Speech

  • Custom Recognition Intelligent Service (CRIS) (özel dil modelleri oluşturma, özel akustik modelleri oluşturma, özel modelleri ses tanıma hizmetine yükleme, herhangi bir cihazdan modellere erişme)
  • Speaker Recognition API (konuşmacı karşılaştırma, konuşmacı tanıma)
  • Speech API (konuşma tanıma, metin seslendirme, konuşmanın niyetini tanıma)

Language

  • Bing Spell Check API (yazım düzeltme)
  • Language Understanding Intelligent Service (LUIS) (dil anlama modelleri oluşturma, karşılıklı konuşma zekası ekleme, Bing ve Cortana’dan hazır modelleri kullanma, yerine getirilebilen eylemler ekleme, modelleri internete yükleme, modelleri herhangi bir cihazdan etkinleştirme)
  • Linguistic Analysis API (cümle ayırma ve dizgecikleri elde etme; cümlenin öğelerini etiketleme, seçmeli ayrıştırma)
  • Text Analytics API (duygu çözümleme, anahtar ifade çıkartma, konu belirleme, dil belirleme)
  • Web Language Model API (boşluksuz cümleleri ayrıştırma)

Knowledge

  • Academic Knowledge API (akademik sorgu cümlelerini yorumlama, değerlendirme, görselleştme)
  • Entity Linking Intelligence Service (varlıkları tanıma ve anlam farklılılarını belirleme)
  • Knowledge Exploration Service (doğal dil anlama, sorgu cümlesi tamamlama, yapılandırılmış sorgu değerlendirme, görselleştirme)
  • Recommendations (sıklıkla birlikte satın alınan önerileri, maddeden maddeye öneriler, kişiselleştirilmiş kullanıcı öneriler)

Search

  • Bing Web Search (sonuç ve yanıt sıralama, anlık yanıtlar, konum ve pazar ilişkili sonuçlar, güvenli arama ve yetişkin ayarı, yazım önerileri, ilgili aramalar)
  • Bing Image Search (görüntü kavrama, görüntü arama filtreleme, sık erişilen görüntüler)
  • Bing Video Search (zenginleştirilmiş sonuçlar, video önizleme görüntüsü, video arama filtesi, sık izlenen videolar )
  • Bing News Search (haber konuları, sık izlenen haberler ve konular)
  • Bing Autosuggest (sorgu yazarken hızlı arama önerileri getirme)

Bu API’leri kullanarak geliştirilmiş uygulama örneklerine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:
https://www.microsoft.com/cognitive-services/en-us/applications

 

“DEEP LEARNING” TABANLI “MACHINE LEARNING” HİZMETİ: IBM WATSON DEVELOPER CLOUD

IBM 2015 yılında “deep learning” tabanlı “machine learning” hizmetleri sunan AlchemyAPI firmasını satın almıştı. Alchemy API internet üzerinden yazılım hizmeti (software as a service) sunan bir firma. Başlıca hizmetleri doğal dil işleme (natural language processing)  ve bilgisayarlı görü (computer vision) olan firma ayda 3 milyar API çağrısı almakta. IBM Alchemy API’nin yapay zeka hizmetlerini IBM Watson Developer Cloud adıyla sunmaya başlamıştır.

IBM Watson Developer Cloud

IBM’in kataloğunda 17 API bulunuyor [1]. IBM Watson Developer Cloud’daki  yapay zeka hizmetleri Language, Speech, Vision ve Data Insights başlıkları altında gruplandırılmış.

Language

  • AlchemyLanguage (verilen bir metin belgesi üzerinde varlık çıkartma, bakış açısı çözümleme, duygu çözümleme, anahtar sözcük çıkartma, kavram etiketleme, ilişki çıkartma, taksonomi sınıflandırma, yazar çıkartma, dil belirleme, metin çıkartma, mikro biçim ayrıştırma, besleme belirleme,  bağlı veri desteği hizmetleri gerçekleştirilmektedir)

AlchemyAPI-LanguageAPI

http://www.alchemyapi.com/products/demo/alchemylanguage
  • Concept Insights (bir belgeyi çözümleyerek, belgedeki üst düzey kavramları çıkartır ve verilen alandaki ilişkili diğer belgeleri önerir)
  • Dialog (kullanıcıyla karşılıklı konuşma gerçekleştirebilen uygulama geliştirme olanağı sağlar)

AlchemyAPI-DialogAPI

http://dialog-demo.mybluemix.net/
  • Document Conversion (HTML, PDF, and Microsoft Word belgelerini normalize edilmiş HTML, düz text ya da Solr JSON dosya biçimine dönüştürür)
  • Language Translation (Bir dilden diğer bir dile “konuşma”, “haber” ve “patent” olmak üzere üç farklı alandaki içeriği çevirebilir)
  • Natural Language Classifier (en fazla 1000 sözcükten oluşan bir metinde bahsedilen ana konunun ne olduğunu belirler)
  • Personality Insights (en az 3500 sözcükten oluşan kkişisel bir metinden kişilik özelliklerini çıkartır)

AlchemyAPI-PersonalityInsightsAPI

https://watson-pi-demo.mybluemix.net/
  • Relationship Extraction (verilen bir metin içerisindeki yapılandırılmamış veri kümlerini anlamlandırır)

AlchemyAPI-RelationshipExtractionAPI

http://relationship-extraction-demo.mybluemix.net/
  • Retrieve and Rank (verlen bir sorguda konuyla en ilgili sonuçların elde edilmesini sağlayacak bir algoritma çalıştırılır)
  • Tone Analyzer (verilen bir metinde duygular, sosyal eğilimler ve yazı stilini belirler)

AlchemyAPI-ToneAnalyzerAPI

https://tone-analyzer-demo.mybluemix.net/

Speech

  • Speech to Text (konuşmayı tanır ve metne dönüştürür)
  • Text to Speech (verilen bir metni seslendirir)

Vision

  • AlchemyVision (verilen resmin içeriğini ve bağlamını anlar)

AlchemyAPI-VisionAPI.png

http://vision.alchemy.ai/
  • Visual Insights (çeçvrimiçi fotoğraları ve videoları çözümleyerek ilgileri, etkinlikleri, hobileri, yaşam olaylarını ve ürünleriyle ilgili müşteri içgörüsü elde eder)

AlchemyAPI-VisualInsightsAPI.png

http://visual-insights-demo.mybluemix.net/
  • Visual Recognition (verilen görüntü ya da videonun içinde ne var sorusuna yanıt arar, görüntülri sınıflandırır ve verilen bir görüntünün sınıfnı belirler)

Data Insights

  • AlchemyData News (günlük 200.000-300.000 haber ve blog indeksleyerek,  bu kaynak üzerinde haber sorgulaması yapar)

AlchemyAPI-News.png

Watson News Explorer AlchemyData News API kullanmaktadır.
http://news-explorer.mybluemix.net/
  • Tradeoff Analytics (birbiriyle çelişen çoklu amaçları içeren durumlarda karar vermeyi kolaylaştıran çözümsel bir araç)

 

Bu hizmetleri kullanan örnek uygulamalara [2] adresinden erişilebilir.

[1] http://www.ibm.com/smarterplanet/us/en/ibmwatson/developercloud/services-catalog.html

[2] http://www.ibm.com/smarterplanet/us/en/ibmwatson/developercloud/gallery.html

İlk uçan giyilebilir kamera

Geçen ay bahsettiğimiz panoramik kameraların birer yaşam günlüğü aracı olarak kullanımı için bir yeniliğe gereksinim olduğunu düşünmüştük. Bu yenilik sanırım panoramik kameraların giyilebilir uçan kamera haline getirilmesiyle sağlanacak. İlk giyilebilir uçan kamera 2014 Eylül’ünde Intel’in 500.000 USD tutarındaki “Make It Wearable” ödülünü kazanan Nixie olarak duyurulmuştu.

Nixie kamera taşıyan dört pervaneli küçük bir drone. Kullanılmadığı zaman bükülebilir kollarıyla bir bileklik olarak taşınıyor. Uçmaya başladığında ise sürekli olarak “sahibini” izliyor ve kameraya alıyor. Eğer Nixie’ye bir panoramik kamera takılırsa bilim kurgu filmleri ya da çizgi filmlerdeki uçan akıllı yardımcılar gerçeğe dönüşmüş olacak.

Panoramik Kameralar

360 derecelik çekim yapabilen kameralar çoğalmaya başladı. 2013’de Ricoh tarafından tasarlanan Ricoh Theta isimli iki merçekli kamera 360 derecelik çekim yapabilen en küçük kamera olarak piyasaya çıktı. Günümüzde çoğu “kickstarter” projesi olan çok sayıda panoramik kamera geliştirilmekte ve pazarlanmakta.

Diğer 360 derecelik kameralar arasında Panono değişik tasarımı ve kullanım deneyimi ile ilgi çekmekte.

Bir başka panoramik kamera; Bublcam

Slant dergisinde dokuz farklı 360 derecelik kameranın ayrıntılı bir karşılaştırması bulunmakta.

Acaba panoramik kameralar yaşam günlüğü uygulamalarında kullanılabilir mi? Bunun için öncelikle uygulanabilir bir “giyilebilir kamera” tasarımına gereksinim var.

Bir çocuğun konuşmayı öğrenmesi

MIT’de araştırmacı olan Deb Roy çocuğunun konuşmayı öğrenmesini gözlemek amacıyla evinde 90.000 saat video kaydediyor. Böylece evde gerçekleşen konuşmaların çocuğun konuşmayı öğrenmesi üzerindeki etkisini inceleyebiliyor.

http://www.ted.com/talks/deb_roy_the_birth_of_a_word

Deb Roy daha sonra geliştirdiği sistemi TV yayınlarının sosyal medya üzerindeki etkisini gözlemek amacıyla kullanıyor. Bu amaçla ABD’deki TV yayınlarının büyük bir bölümünü kaydetmeye başlıyor ve TV yayınlarındaki konuşmaların sosyal medya üzerindeki etkisini zaman ekseninde gözleyebiliyor.

Konferanslar 2015-2016

2015 yılının ikinci yarısı ile 2016 yılının ilk yarısında aşağıdaki konferanslara katılmayı planlıyorum. Bu konferanslarda ekip arkadaşlarıyla birlikte TÜBİTAK 3001 projesinin uygulama ve değerlendirme aşamalarına ve TÜBİTAK 1001 projesinin kuramsal çerçeve ile tasarım ve geliştirme aşamalarına ait çalışmaları paylaşacağız.

WCEIS 2015
4th World Conference on Educational and Instructional Studies
5-7 Kasım 2015
Porto Bello Hotel, Antalya
http://www.wceis.org/
Özet gönderme: 1 Ekim 2015
Son kayıt tarihi: 3 Ekim 2015
Bildiri tam metni gönderme: 20 Kasım 2015

inet-tr15
Inet-Tr’2015

XX. Türkiye’de İnternet Konferansı
1-3 Aralık 2015
İstanbul Üniversitesi, İstanbul
http://inet-tr.org.tr/inetconf20/
Son bildiri gönderme tarihi: 15 Ekim 2015

Adsız resim

AB 2016
XVIII. Akademik Bilişim Konferansı
30 Ocak – 5 Şubat 2016
Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın
http://ab.org.tr/ab16/
Son öneri gönderme tarihi: 1 Kasım 2015

Adsız resim

IETC 2015
International Educational Technology Conference
4-6 Şubat 2016
Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri
http://iet-c.net
Son özet gönderme tarihi: 1 Şubat 2016
Kayıt tarihi: 2 Şubat 2016
Bildiri tam metin gönderme tarihi: 20 Şubat 2016


ICONTE 2016

7th International Congress on New Trends in Education
13-15 Mayıs 2016
Porto Bello Hotel, Antalya
http://www.iconte.org/
Son özet gönderme tarihi: 3 Nisan 2016
Kayıt tarihi: 8 Nisan 2016
Tam metin gönderme tarihi: 20 Mayıs 2016

Adsız resim

INT-E 2016
7th International Conference on New Horizons in Education
13-15 Temmuz 2016
Avusturya, Viyana
http://www.int-e.net/
Son özet gönderme tarihi: 8 Temmuz 2016
Kayıt tarihi: 11 Temmuz 2016
Tam metin gönderme tarihi: 20 Ağustos 2016